Bệnh viện Nhi đồng 1 lập kíp đặc biệt trị hội chứng Pierre Robin có gì mới?

• Bệnh viện Nhi đồng 1 vừa lập một ê-kíp đặc biệt để điều trị hội chứng Pierre Robin cho trẻ nhỏ.
• Đây là bệnh bẩm sinh hiếm gặp, khiến trẻ dễ tắc đường thở và có thể nguy hiểm tính mạng.
• Bệnh viện đã phối hợp nhiều chuyên khoa, thay vì chỉ xử lý từng triệu chứng riêng lẻ.
• Hai kỹ thuật mới được làm chủ giúp mở rộng đường thở và kéo lưỡi ra trước.
• Trong năm đầu áp dụng, gần 20 trẻ đã được điều trị thành công tại bệnh viện.

Bệnh viện Nhi đồng 1 tại TP HCM vừa công bố mô hình điều trị mới dành cho trẻ mắc hội chứng Pierre Robin. Điểm đáng chú ý là bệnh viện không chỉ dùng một cách xử lý đơn lẻ, mà tổ chức thành một ê-kíp gồm nhiều chuyên khoa cùng theo dõi và điều trị từ sớm. Với người không làm trong ngành y, có thể hiểu đơn giản đây là cách “gom nhiều bác sĩ giỏi đúng việc” để xử lý một bệnh vốn phức tạp. Trẻ mắc hội chứng này thường gặp cùng lúc nhiều vấn đề: khó thở, khó bú, khó nuốt và dễ nhiễm trùng hô hấp. Pierre Robin là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp. Tình trạng thường thấy là xương hàm dưới phát triển kém, khiến lưỡi bị tụt ra sau và che đường thở. Một số trẻ còn có khe hở vòm miệng, làm việc bú sữa càng khó khăn hơn. Khi đường thở bị chèn ép, trẻ có thể thở khò khè, tím tái, ngủ ngáy nặng hoặc ngưng thở khi ngủ.

Nếu không can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể đe dọa tính mạng, nhất là ở giai đoạn sơ sinh. Trước đây, việc xử lý chủ yếu là các biện pháp tạm thời như thay đổi tư thế nằm, đặt ống hỗ trợ thở hoặc mở khí quản. Mở khí quản là thủ thuật tạo một đường thở ở cổ để đưa không khí vào phổi, nhưng đây không phải lựa chọn nhẹ nhàng vì cần chăm sóc lâu dài và có nguy cơ nhiễm trùng. Mô hình mới tại Nhi đồng 1 được xây dựng để đi xa hơn cách “cứu nguy trước mắt”. Mục tiêu là vừa bảo vệ đường thở, vừa giúp trẻ phát triển hàm và ăn uống tốt hơn về lâu dài. Bệnh viện cho biết sau thời gian hợp tác chuyên môn với các chuyên gia Mỹ, các bác sĩ khoa Răng Hàm Mặt đã làm chủ hai kỹ thuật quan trọng. Một kỹ thuật là kéo giãn xương hàm dưới hai bên để mở rộng không gian thở. Kỹ thuật còn lại là dùng khí cụ chỉnh hình kéo lưỡi và mô sàn miệng ra phía trước.

Nếu đường thở của trẻ bị “kẹt” vì hàm dưới quá nhỏ và lưỡi tụt ra sau, thì bác sĩ sẽ tìm cách tạo thêm chỗ trống và đưa phần cản trở ra vị trí an toàn hơn. Nhờ vậy, trẻ bớt nghẹt thở, dễ ăn hơn và giảm nguy cơ phải mở khí quản. Những kỹ thuật này không phải mới hoàn toàn trên thế giới. Theo chuyên gia quốc tế tham gia chương trình, phương pháp kéo giãn xương hàm đã được áp dụng từ những năm 1990 và cho hiệu quả tốt trong điều trị nhóm bệnh nhân này. Điểm quan trọng là trước đây Việt Nam còn phụ thuộc nhiều vào xử trí hỗ trợ. Nay một số bệnh viện trong nước đã có thể tự thực hiện các kỹ thuật phức tạp hơn, giúp trẻ được điều trị ngay tại chỗ, không phải chuyển đi xa nếu không cần thiết.

• Các vấn đề thường gặp ở trẻ mắc Pierre Robin:
• Hàm dưới nhỏ hoặc kém phát triển.
• Lưỡi tụt ra sau, che đường thở.
• Khó bú, khó nuốt, dễ sặc.
• Dễ nhiễm trùng hô hấp.
• Có thể kèm khe hở vòm miệng.
• Những cách điều trị chính được nhắc đến:
• Đổi tư thế để trẻ dễ thở hơn.
• Hỗ trợ thở bằng ống hoặc thiết bị phù hợp.
• Mở khí quản trong trường hợp nặng.
• Kéo giãn xương hàm dưới để nới đường thở.
• Dùng khí cụ kéo lưỡi ra trước để giảm tắc nghẽn.

Điều đáng chú ý hơn cả là đây không phải việc của riêng một khoa. Theo bệnh viện, quá trình điều trị cần sự phối hợp của Sơ sinh, Hồi sức, Tai Mũi Họng, Răng Hàm Mặt, Gây mê hồi sức, Dinh dưỡng và Phục hồi chức năng. Nói nôm na, mỗi khoa phụ trách một phần của “bức tranh lớn”. Khoa Sơ sinh và Hồi sức xử lý giai đoạn nguy cấp, Tai Mũi Họng lo đường thở, Răng Hàm Mặt xử lý cấu trúc hàm, Gây mê hồi sức hỗ trợ trong can thiệp, còn Dinh dưỡng và Phục hồi chức năng giúp trẻ hồi phục và phát triển tốt hơn. Mô hình này đặc biệt có ý nghĩa với trẻ sơ sinh. Ở giai đoạn đầu đời, chỉ một vấn đề nhỏ ở đường thở cũng có thể làm bé mệt nhanh, bú kém và chậm lớn. Vì vậy, phát hiện sớm và có kế hoạch điều trị ngay từ đầu là rất quan trọng. Bệnh viện cho biết trong năm đầu triển khai mô hình, gần 20 trẻ đã được điều trị thành công.

Sau điều trị, các bé có thể thở và bú bình thường hơn, cho thấy hướng tiếp cận mới mang lại hiệu quả thực tế. Con số này chưa phải quá lớn, nhưng với một bệnh hiếm và phức tạp, đó là tín hiệu đáng chú ý. Nó cho thấy việc đầu tư vào chuyên môn và phối hợp liên khoa có thể tạo ra khác biệt rõ ràng cho bệnh nhi. Với phụ huynh, điều quan trọng là không nên xem tình trạng trẻ khó thở, bú yếu hay ngủ ngáy nặng là chuyện “lớn lên sẽ tự hết”. Nếu trẻ có dấu hiệu bất thường ngay từ sau sinh, cần được bác sĩ kiểm tra sớm, vì một số bất thường cấu trúc có thể cần can thiệp chuyên sâu.

• Điều phụ huynh nên lưu ý:
• Trẻ bú rất khó, hay sặc hoặc mệt khi bú.
• Trẻ thở rít, thở ngắt quãng hoặc tím tái.
• Trẻ ngáy bất thường, ngủ không yên.
• Trẻ có hàm dưới nhỏ rõ rệt.
• Trẻ có dấu hiệu khe hở ở vòm miệng hoặc bất thường vùng miệng.

Các bệnh viện nhi ở Việt Nam ngày càng chủ động làm chủ kỹ thuật khó, thay vì chỉ dựa vào phương pháp cũ. Điều đó giúp nâng chất lượng điều trị và mở ra cơ hội tốt hơn cho những trẻ mắc bệnh hiếm. Tuy vậy, điều này không có nghĩa mọi trẻ mắc Pierre Robin đều cần phẫu thuật. Mỗi bé sẽ được đánh giá khác nhau tùy mức độ tắc nghẽn đường thở, khả năng bú nuốt và tình trạng toàn thân. Bác sĩ sẽ chọn cách điều trị phù hợp nhất, có thể từ theo dõi, hỗ trợ đơn giản cho đến can thiệp phức tạp.

Bệnh viện Nhi đồng 1 đã xây dựng một cách điều trị toàn diện hơn cho trẻ mắc hội chứng Pierre Robin, giúp xử lý tốt cả vấn đề thở lẫn phát triển hàm, thay vì chỉ “chữa cháy” tạm thời như trước.

Đọc tin y tế dài có thể mất nhiều thời gian, nhất là khi bài viết có nhiều thuật ngữ khó và nhiều chi tiết chuyên ngành. Insight giúp bạn nắm được phần quan trọng nhất chỉ trong vài phút, theo cách ngắn gọn, dễ hiểu và ít nhiễu hơn. Lợi ích thực tế là bạn không cần đọc hết một bài dài hàng nghìn chữ vẫn hiểu vấn đề cốt lõi: bệnh này là gì, nguy hiểm ra sao, bệnh viện đang làm gì mới và điều đó có ý nghĩa gì với người bệnh. Điều này rất hữu ích với người bận rộn, phụ huynh, hoặc bất kỳ ai muốn theo dõi tin sức khỏe nhưng không quen đọc tài liệu chuyên sâu. Ngoài ra, Insight còn giúp lọc bớt phần rườm rà, giữ lại các ý chính và giải thích lại bằng ngôn ngữ đời thường. Nhờ vậy, bạn dễ nhớ hơn, dễ chia sẻ hơn và có thể đọc nhanh trên điện thoại mà vẫn hiểu đúng nội dung.