Mỹ có thể đổ quân chiếm đảo Kharg của Iran thế nào có gì mới?

• Mỹ đang cân nhắc dùng lính thủy đánh bộ để tạo sức ép lên Iran ở vùng Vịnh.
• Mục tiêu được nhắc tới nhiều là đảo Kharg, nơi xử lý phần lớn dầu xuất khẩu của Iran.
• Nếu kiểm soát được đảo này, Mỹ có thêm “con bài” để buộc Iran nới lỏng việc phong tỏa eo biển Hormuz.
• Tuy nhiên, việc tiếp cận và đổ bộ lên đảo rất nguy hiểm vì Iran có nhiều vũ khí phòng thủ quanh khu vực.
• Ngay cả khi chiếm được đảo, Mỹ vẫn phải đối mặt với việc giữ đảo lâu dài trong tầm tấn công của Iran.

Đổ bộ lên đảo Kharg của Iran để tạo sức ép buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz. Đây không phải một chiến dịch đã được công bố chính thức, mà mới là phương án đang được bàn thảo trong nội bộ Washington, theo nhiều nguồn tin phương Tây. Điểm mấu chốt của kế hoạch này là đảo Kharg. Đây là nơi xử lý phần lớn dầu thô xuất khẩu của Iran, nên nếu đảo bị phong tỏa hoặc kiểm soát, hoạt động xuất khẩu dầu của Iran sẽ bị ảnh hưởng rất lớn. Nói đơn giản, đây là “nút cổ chai” của nền kinh tế năng lượng Iran. Eo biển Hormuz cũng cực kỳ quan trọng. Đây là tuyến hàng hải mà khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua. Vì thế, nếu tuyến này bị siết chặt hoặc gián đoạn, giá năng lượng toàn cầu có thể bị tác động ngay lập tức. Theo các thông tin được Reuters, Axios và Telegraph dẫn lại, Mỹ đã điều thêm lực lượng thủy quân lục chiến tới Trung Đông.

Thủy quân lục chiến là lực lượng chuyên thực hiện nhiệm vụ đổ bộ từ biển vào đất liền, tức là loại quân phù hợp nhất nếu muốn chiếm một hòn đảo hoặc mở một đầu cầu trên bờ biển đối phương. Hai đơn vị đang được chú ý là các nhóm viễn chinh thủy quân lục chiến, tổng cộng hơn 4.000 lính. Họ đi cùng tàu đổ bộ tấn công và nhiều chiến hạm hộ tống. Đây là một đội hình có thể vừa chở quân, vừa làm căn cứ di động trên biển, vừa hỗ trợ hỏa lực khi cần.

• Lực lượng đổ bộ có thể tiến công từ hướng biển bằng tàu chuyên dụng.
• Máy bay chiến đấu có thể yểm trợ từ trên không.
• Tàu khu trục có thể làm nhiệm vụ đánh chặn UAV, rocket và tên lửa.
• Nếu kế hoạch được chốt, thời gian triển khai có thể tính bằng vài tuần.

Hiểu đơn giản, đây không phải kiểu đưa bộ binh đi thẳng vào đất liền như trong phim. Thay vào đó, Mỹ sẽ dùng cả tàu chiến, máy bay, trực thăng và xe chuyên dụng để tạo thế tấn công đa hướng, giảm rủi ro cho lực lượng đổ bộ. Một phương tiện đáng chú ý là ACV, tức xe chiến đấu đổ bộ. Đây là loại xe có thể đi từ tàu lên bờ, chở quân và được trang bị súng và pháo để vừa di chuyển vừa tự bảo vệ. Với người không chuyên, có thể hình dung đây là “xe bọc thép biết bơi”, dùng để đưa lính từ tàu vào bờ an toàn hơn. Ngoài ra còn có trực thăng lai V-22 Osprey và tiêm kích F-35B. F-35B là máy bay chiến đấu hiện đại có thể cất và hạ cánh trên tàu, còn V-22 Osprey là loại máy bay có cánh quạt nghiêng, bay nhanh như máy bay nhưng cất hạ cánh linh hoạt gần giống trực thăng. Phía Mỹ được cho là đã tiến hành nhiều đợt không kích vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg trước đó.

Mục đích là làm suy yếu hệ thống phòng thủ, dọn đường cho khả năng đổ bộ nếu Washington thật sự muốn làm bước đi tiếp theo. Các mục tiêu đó gồm hệ thống phòng không, kho chứa tên lửa và một căn cứ hải quân. Phòng không là lớp bảo vệ trên không, có nhiệm vụ bắn hạ máy bay hoặc tên lửa bay vào. Khi lớp bảo vệ này bị phá hủy, lực lượng đổ bộ sẽ dễ tiếp cận hơn. Tuy vậy, việc chiếm đảo không hề đơn giản. Đảo Kharg nằm cách bờ biển Iran chỉ khoảng 24 km, tức là rất gần đất liền Iran và nằm trong tầm hoạt động của nhiều loại vũ khí từ đất liền bắn ra. Iran được cho là đã bố trí khoảng 1.000 binh sĩ để bảo vệ đảo, trong đó có một lực lượng tinh nhuệ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo. Đây là lực lượng có vai trò đặc biệt, thường được xem là trung thành và sẵn sàng chiến đấu cao hơn quân thường. Ngoài bộ binh, đảo này còn có tên lửa và pháo phòng không.

Điều đó có nghĩa là bất kỳ lực lượng nào tiến gần đều có thể bị tấn công từ nhiều hướng, cả trên không lẫn trên mặt đất.

• Iran có thể bắn tên lửa từ đất liền vào tàu đổ bộ.
• UAV, tức máy bay không người lái, có thể được dùng để do thám hoặc tấn công.
• Thủy lôi trên biển cũng là mối nguy lớn vì có thể làm hỏng tàu chiến.
• Lực lượng Mỹ sẽ phải đi qua khu vực rất dễ bị phục kích.

Thủy lôi là loại mìn được thả xuống biển để chờ tàu đi qua mới phát nổ. Với người bình thường, có thể hiểu đây là “bẫy nổ dưới nước”, cực kỳ nguy hiểm cho tàu chiến và tàu vận tải. Một vấn đề khác là ngay cả khi Mỹ đổ bộ thành công, họ cũng chưa chắc giữ được đảo lâu dài. Đảo Kharg nằm trong tầm bắn của tên lửa và UAV Iran, nên lực lượng đóng giữ ở đó sẽ luôn ở trạng thái phòng thủ cao. Điều này có nghĩa là họ phải nhận tiếp tế thường xuyên bằng tàu hoặc máy bay. Nhưng chính các tuyến tiếp tế đó lại có nguy cơ bị Iran tập kích. Nói cách khác, chiếm được đảo chưa phải là xong; giữ được đảo mới là thử thách lớn hơn. Theo các chuyên gia quân sự được báo phương Tây trích dẫn, Mỹ có thể phải chịu tổn thất đáng kể nếu thật sự tiến hành chiến dịch này. Đó là lý do nhiều người đánh giá đây là phương án rất rủi ro, dù nó có thể đem lại đòn bẩy chính trị mạnh.

Một chuyên gia còn nhận định rằng Mỹ có thể phải chấp nhận thiệt hại lớn về người nếu muốn tiếp cận và kiểm soát hoàn toàn hòn đảo. Đây là lời cảnh báo cho thấy bất kỳ chiến dịch đổ bộ nào cũng không hề “nhanh gọn” như một cuộc biểu dương lực lượng.

• Cận chiến trên đảo luôn khó hơn tấn công từ xa.
• Đối phương phòng thủ trên lãnh thổ của họ thường có lợi thế.
• Khu vực xung quanh đảo có thể bị biến thành bãi chiến trường.
• Một cuộc đổ bộ thất bại sẽ khiến Mỹ chịu rủi ro chính trị rất lớn.

Bên cạnh nguy cơ quân sự, còn có rủi ro về hậu cần. Hậu cần là chuyện tiếp tế đạn, nhiên liệu, lương thực, thuốc men và cả quân thay thế. Khi chiến sự diễn ra ở một hòn đảo nhỏ, mọi thứ đều khó hơn vì không có không gian rộng để cơ động hay xây dựng phòng tuyến dài. Mỹ cũng sẽ phải tính đến việc nếu triển khai lực lượng, họ không chỉ đối mặt với quân Iran trên đảo mà còn có thể bị tấn công từ đất liền Iran. Điều này khiến chiến trường không chỉ gói gọn ở một hòn đảo, mà lan ra toàn khu vực vùng biển xung quanh. Điều đáng chú ý là Nhà Trắng không xác nhận cũng không phủ nhận kế hoạch này. Cách trả lời kiểu “chúng tôi chuẩn bị nhiều lựa chọn cho Tổng thống” thường có nghĩa là quân đội đang đặt mọi kịch bản lên bàn, nhưng chưa chắc đã có quyết định cuối cùng. Donald Trump cũng trả lời rất úp mở khi được hỏi về khả năng đưa lực lượng trên bộ vào Iran.

Ông nói đại ý là “có thể có, cũng có thể không”, cho thấy mọi thứ vẫn đang ở mức cân nhắc. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang. Các cuộc giao tranh và không kích đã kéo dài nhiều tuần, gây thiệt hại lớn cho hạ tầng năng lượng và làm thị trường dầu khí toàn cầu lo ngại. Nếu nhìn theo cách đơn giản nhất, Mỹ đang đứng trước một bài toán khó: muốn gây sức ép đủ mạnh để Iran nhượng bộ, nhưng lại không muốn sa vào một cuộc chiến kéo dài, tốn kém và nhiều thương vong. Đảo Kharg vì thế được xem như một điểm bẻ khóa quan trọng, nhưng cũng là nơi đầy rủi ro nếu chạm vào. Vì vậy, câu hỏi “Mỹ có thể đổ quân chiếm đảo Kharg thế nào” thực chất không chỉ là câu hỏi về quân sự. Nó còn là câu hỏi về mức độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro của Washington, và về việc Mỹ có thật sự muốn đi xa đến đâu trong cuộc đối đầu với Iran.

Insight giúp bạn nắm nhanh bản chất của một tin dài mà không cần đọc hết từng chi tiết. Với những chủ đề phức tạp như quân sự, địa chính trị hay công nghệ, bài tóm tắt sẽ chuyển ngữ sang cách nói đời thường, để bạn hiểu ngay điều gì đang xảy ra, ai liên quan và vì sao nó quan trọng. Lợi ích lớn nhất là tiết kiệm thời gian. Thay vì mất 10-15 phút đọc một bài dài và nhiều thuật ngữ khó, bạn có thể nắm ý chính chỉ trong vài phút, rồi quyết định có cần đọc sâu hơn hay không. Insight cũng giúp lọc nhiễu. Tin tức quốc tế thường có nhiều con số, tên gọi và diễn biến phụ; bản tóm tắt sẽ chọn ra phần đáng chú ý nhất để bạn không bị ngợp.

Hiểu nhanh, nhớ lâu, và vẫn giữ được sự chính xác cần thiết. Nếu bạn muốn cập nhật đều đặn mà không bị quá tải thông tin, các bài tóm tắt như thế này là lựa chọn rất thực tế.