Lúa đông xuân thoát hạn mặn, đạt năng suất cao nhưng giá giảm có gì mới?

• Lúa đông xuân ở Đồng Tháp năm nay thoát hạn mặn, nên năng suất tăng rất cao.
• Nhiều ruộng đạt từ 8-10 tấn mỗi hecta, có nơi còn hơn 10 tấn.
• Nhưng đúng lúc thu hoạch, giá lúa lại giảm từ 600-900 đồng mỗi ký.
• Chi phí xăng dầu, nhân công và thuê máy tăng làm lợi nhuận bị bào mòn.
• Nông dân vẫn có lãi, nhưng vui không trọn vì “được mùa, mất giá”.

Vụ lúa đông xuân ở Đồng Tháp năm nay mang đến một cảm giác rất quen với nông dân miền Tây: mừng vì lúa trúng mùa, nhưng lo vì giá bán không tốt. Nhiều diện tích lúa đã thoát khỏi hạn mặn, cây lúa phát triển thuận lợi và cho năng suất cao hơn kỳ vọng. Thế nhưng khi đến lúc thu hoạch, giá lúa lại đi xuống từng ngày. Theo ghi nhận tại tỉnh Đồng Tháp, hơn 224.300 hecta lúa đông xuân đã thoát khỏi tình trạng hạn mặn và đang vào cao điểm thu hoạch. Đây là kết quả tích cực sau thời gian nông dân phải canh nước, theo dõi thời tiết và chăm ruộng rất sát. Với nhiều người, chỉ cần lúa đạt năng suất tốt là đã đỡ rủi ro lớn. Tại vùng ngọt hóa Gò Công, diện tích xuống giống vụ đông xuân năm nay khoảng 20.300 hecta. Đến thời điểm hiện tại, hơn 4.000 hecta đã được thu hoạch. Nhờ nguồn nước ổn định, thời tiết thuận lợi và ít sâu bệnh, nhiều ruộng đạt năng suất từ 8-10 tấn mỗi hecta, mức khá cao so với mặt bằng chung.

Một hecta là một đơn vị đo diện tích đất nông nghiệp, tương đương 10.000 mét vuông. Nói dễ hiểu hơn, đây là một miếng ruộng rất lớn theo cách canh tác truyền thống. Khi năng suất lên tới 8-10 tấn/hecta, nghĩa là mỗi hecta ruộng cho ra lượng lúa rất dồi dào. Nhưng niềm vui của người trồng lúa không trọn vẹn. Giá lúa tại thời điểm thu hoạch lại giảm so với đầu vụ, khiến số tiền thực nhận thấp hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu. Trong khi đó, các khoản chi để làm lúa như xăng dầu, thuê máy gặt, thuê nhân công đều tăng.

• Giá lúa giảm mạnh ngay lúc thu hoạch rộ.
• Năng suất cao nhưng tiền lời không tăng tương ứng.
• Chi phí đầu vào tăng làm lợi nhuận bị thu hẹp.
• Nông dân có lãi nhưng không nhiều như mong đợi.

Ông Võ Thành Tài, một nông dân ở xã Tân Hòa, cho biết vụ này gia đình ông trồng giống Đài Thơm 8 và thu được hơn 9 tấn mỗi hecta. Đây là mức năng suất rất tốt, đủ để người trồng có thể thở phào sau một mùa canh tác nhiều áp lực. Tuy nhiên, giá lúa hiện chỉ còn khoảng 5.900 đồng mỗi ký. Điều đáng nói là giá này đã giảm khá mạnh so với đầu vụ. Khi giá đầu ra giảm trong lúc mọi chi phí khác đều tăng, phần lợi nhuận còn lại không còn dày như người dân hy vọng. Ông Tài nói dù trúng mùa nhưng vẫn chưa thể vui trọn vẹn. Anh Phạm Xuân Quang cũng gặp tình cảnh tương tự. Anh trồng 7 công lúa Nàng Hoa 9 và thu được 6,7 tấn, nhưng giá bán lại thấp hơn mức đã đặt cọc trước đó 400 đồng mỗi ký. Với nông dân, chênh lệch vài trăm đồng mỗi ký nghe có vẻ nhỏ, nhưng khi cộng trên sản lượng lớn thì số tiền hụt đi là đáng kể.

Ở đây, “đặt cọc” có thể hiểu đơn giản là thỏa thuận giá trước với bên mua, giống như chốt giá sớm để giảm rủi ro. Tuy nhiên, khi thị trường thay đổi, mức giá thực tế lại thấp hơn mức đã hứa ban đầu. Điều này làm người trồng lúa càng dễ bị động. Sau khi trừ mọi chi phí, anh Quang cho biết lợi nhuận chỉ còn khoảng 3 triệu đồng mỗi công đối với ruộng nhà, còn ruộng thuê thì thấp hơn. Đây không phải là mức lỗ, nhưng rõ ràng chưa phải con số khiến người làm nông có thể yên tâm. Với một nghề phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thị trường, chỉ cần giá bán chậm xuống là thu nhập đã thay đổi đáng kể. Theo ông Nguyễn Văn Tài, giám đốc một hợp tác xã nông nghiệp ở xã Tân Hòa, vụ đông xuân năm nay là vụ có năng suất cao nhất từ trước đến nay tại khu vực này. Nhiều hộ đạt trên 10 tấn mỗi hecta, một con số rất ấn tượng. Tuy nhiên, giá lúa lại giảm từ 600-900 đồng mỗi ký so với đầu vụ.

• ST25 còn khoảng 6.600 đồng/kg.
• Nàng Hoa 9 khoảng 6.200 đồng/kg.
• Đài Thơm 8 còn khoảng 5.900 đồng/kg.

ST25 là tên một giống lúa thơm nổi tiếng, được nhiều người biết đến vì chất lượng hạt gạo tốt. Nàng Hoa 9 và Đài Thơm 8 cũng là các giống lúa phổ biến ở miền Tây, thường được trồng vì phù hợp với điều kiện canh tác và nhu cầu thị trường. Dù là giống nào, khi giá cùng giảm thì người trồng đều chịu tác động. Ông Tài cho rằng nguyên nhân chính là nguồn cung quá lớn. Nói đơn giản, khi quá nhiều lúa cùng chín và cùng được bán ra một lúc, thị trường sẽ dễ bị dư hàng, khiến giá đi xuống. Trong khi đó, đầu ra lại chậm, nghĩa là lượng lúa bán được chưa theo kịp lượng lúa thu hoạch. Tình hình xuất khẩu cũng chưa thực sự khởi sắc, nên nhu cầu mua lúa trong nước không tăng mạnh. Khi bên mua không thật sự “vội”, họ thường ép giá thấp hơn, còn người bán lại cần bán nhanh để kịp vụ mới. Đây là một vòng áp lực quen thuộc với nông dân trồng lúa.

Sản lượng cao chưa chắc đã đồng nghĩa với thu nhập cao. Nếu thị trường tiêu thụ yếu hoặc giá rơi đúng lúc thu hoạch, người trồng vẫn có thể bị thiệt phần nào. Đây là lý do nhiều nông dân luôn nói rằng làm nông không chỉ cần giỏi sản xuất mà còn phải theo sát thị trường. Ở các xã phía tây của tỉnh Đồng Tháp, bà con cũng đang khẩn trương thu hoạch để chuẩn bị cho vụ mới. Ông Lê Quốc Việt gieo sạ 1,8 hecta lúa OM18, năng suất gần 10 tấn mỗi hecta. Nhưng giá bán chỉ còn 6.000 đồng mỗi ký, thấp hơn 300 đồng so với trước đó. “Lâu lắm mới trúng mùa như vậy, nhưng giá thấp nên lời không bao nhiêu”, ông nói. Câu chuyện này phản ánh khá đúng tâm trạng chung của nhiều hộ trồng lúa trong vụ đông xuân năm nay. Có lúa nhiều là một chuyện, giữ được giá tốt lại là chuyện khác. Theo các doanh nghiệp thu mua, giá lúa giảm là do nguồn cung dồi dào trong khi tiêu thụ chậm.

Khi lượng lúa trên thị trường tăng nhanh, người mua có nhiều lựa chọn hơn. Lúc đó, giá thường khó giữ ở mức cao. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất tăng cũng làm giá thành đội lên. Xăng dầu, công vận chuyển và thuê máy móc đều là những khoản rất thực tế với nông dân. Khi các khoản này tăng cùng lúc, mức lãi cuối cùng bị nén lại, dù năng suất có cao đến đâu.

• Nguồn cung nhiều làm giá dễ giảm.
• Tiêu thụ chậm khiến lúa khó bán nhanh.
• Xuất khẩu chưa sôi động nên thị trường trong nước chịu áp lực.
• Chi phí sản xuất tăng làm lợi nhuận bị bớt đi.

Trước diễn biến này, chính quyền địa phương đã vận động nông dân thu hoạch nhanh gọn để giảm hao hụt và tránh kéo dài thời gian chờ bán. Đồng thời, các đơn vị dịch vụ và hợp tác xã cũng được kêu gọi giữ giá ổn định, nhằm hỗ trợ người trồng lúa trong giai đoạn khó khăn. Về phía quản lý nông nghiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp cho biết vụ lúa đông xuân 2025-2026, toàn tỉnh đã xuống giống hơn 224.300 hecta. Con số này cho thấy lúa vẫn là cây trồng chủ lực của địa phương, và câu chuyện được mùa, mất giá vẫn là vấn đề rất đáng chú ý. Nhìn tổng thể, vụ lúa đông xuân năm nay ở Đồng Tháp là một vụ “được mùa về năng suất” nhưng “chưa được mùa về giá”. Nông dân có thể thu được sản lượng tốt, song lợi nhuận bị ảnh hưởng bởi thị trường và chi phí đầu vào. Đây là bức tranh thường thấy trong nông nghiệp: chỉ khi sản xuất tốt đi cùng đầu ra ổn định thì người trồng mới thật sự yên tâm.

• Ruộng lúa năm nay phát triển tốt vì tránh được hạn mặn.
• Năng suất cao giúp nông dân vẫn có lãi.
• Giá lúa giảm khiến mức lãi không như kỳ vọng.
• Càng thu hoạch rộ, áp lực bán càng lớn.
• Muốn bền vững hơn, nông nghiệp cần đầu ra ổn định hơn.

Insight giúp bạn nắm tin nhanh mà không phải đọc một bài dài từ đầu đến cuối. Với những bản tin như câu chuyện giá lúa, điều quan trọng là hiểu ngay bức tranh chung: chuyện gì đang xảy ra, ai bị ảnh hưởng, nguyên nhân là gì và tác động ra sao. Điểm mạnh của Insight là lọc bớt phần rườm rà, giữ lại ý chính và diễn giải bằng ngôn ngữ dễ hiểu. Nhờ vậy, bạn có thể đọc nhanh trên điện thoại trong vài phút, vẫn nắm được những thông tin cần thiết để theo dõi thị trường, công việc hoặc cuộc sống hằng ngày. Ngoài ra, Insight còn giúp bạn tiết kiệm thời gian khi cần xem nhiều tin cùng lúc. Thay vì bị “ngợp” bởi số liệu, tên gọi chuyên môn hay câu chữ dài, bạn chỉ cần đọc bản tóm tắt là đã hiểu được mạch chính của vấn đề. Đây là cách phù hợp với người bận rộn, muốn cập nhật tin tức nhanh nhưng vẫn chính xác và dễ theo dõi.