Đại diện GE Vernova: 'Việt Nam là điểm tựa công nghiệp quan trọng tại?

• GE Vernova sẽ đầu tư hơn 200 triệu USD để xây nhà máy mới ở Hải Phòng.
• Nhà máy này làm thiết bị cho truyền tải điện siêu cao áp một chiều, gọi đơn giản là đường điện “xương sống” của lưới điện lớn.
• Việt Nam được GE Vernova xem là nơi sản xuất quan trọng để phục vụ châu Á và mở rộng xuất khẩu.
• Dự án dự kiến cần khoảng 18 tháng để triển khai, tạo khoảng 450 việc làm trực tiếp vào năm 2030.
• Nếu vận hành tốt, Hải Phòng có thể trở thành trung tâm công nghiệp lớn của GE Vernova tại khu vực.

GE Vernova vừa công bố kế hoạch đầu tư hơn 200 triệu USD để xây dựng một nhà máy mới tại Hải Phòng. Đây là dự án sản xuất thiết bị phục vụ truyền tải điện siêu cao áp một chiều, tức các thiết bị dùng cho những đường điện lớn có thể mang điện đi xa với tổn thất thấp hơn. Theo ông Philippe Piron, người phụ trách mảng điện khí hóa toàn cầu của GE Vernova, đây là một bước đi chiến lược. Mục tiêu không chỉ để phục vụ nhu cầu tại Việt Nam, mà còn để đáp ứng thị trường đang tăng nhanh ở châu Á - Thái Bình Dương và củng cố mạng lưới sản xuất toàn cầu của tập đoàn. Dễ hiểu hơn, GE Vernova đang đặt cược rằng nhu cầu điện trong khu vực sẽ tiếp tục tăng mạnh. Khi các nước xây thêm nhà máy điện, mở rộng khu công nghiệp, đô thị và năng lượng tái tạo, họ cũng cần hệ thống truyền tải điện mạnh hơn, ổn định hơn.

Nhà máy mới ở Hải Phòng sẽ tập trung sản xuất các loại máy biến áp công suất lớn cho hệ thống HVDC và FACTS. Đây là hai khái niệm kỹ thuật, nhưng có thể hiểu ngắn gọn như sau: chúng là những thiết bị giúp “điều khiển” dòng điện trên lưới điện lớn để truyền tải xa, ổn định hơn và ít lãng phí hơn. HVDC là viết tắt của High Voltage Direct Current, tức truyền tải điện một chiều ở điện áp cao. Công nghệ này hữu ích khi cần đưa điện đi quãng đường dài hoặc kết nối các hệ thống điện lớn, vì có thể giảm hao hụt so với một số cách truyền thống. FACTS là nhóm thiết bị hỗ trợ điều chỉnh và ổn định lưới điện xoay chiều. Nói đơn giản, đây là “bộ điều tiết giao thông” của hệ thống điện, giúp điện đi đúng hướng, đúng mức và tránh quá tải. GE Vernova cho biết nhà máy mới sẽ là một trong những cơ sở sản xuất máy biến áp lớn nhất của hãng.

Dự án dự kiến mất khoảng 18 tháng để triển khai, sau đó nhà máy sẽ đi vào hoạt động và sản xuất theo từng giai đoạn. Theo kế hoạch, cơ sở này không chỉ phục vụ thị trường Việt Nam mà còn đóng vai trò bổ sung cho các nhà máy của GE Vernova tại Anh và Ấn Độ. Từ Hải Phòng, sản phẩm có thể được xuất khẩu sang các nước châu Á - Thái Bình Dương và cả châu Âu. Điều đáng chú ý là GE Vernova không xem đây chỉ là một nhà máy sản xuất đơn thuần. Họ muốn Hải Phòng trở thành một mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu, tức là một nơi có thể góp phần từ thiết kế, sản xuất, quản lý dự án cho đến hậu mãi.

• Tổng vốn đầu tư hơn 200 triệu USD.
• Chuyên sản xuất máy biến áp cho HVDC và FACTS.
• Dự kiến hoàn thành vào năm 2028.
• Có thể đạt công suất tối đa vào khoảng năm 2040.
• Tạo khoảng 450 việc làm trực tiếp vào năm 2030.

Với Việt Nam, dự án này có ý nghĩa khá thực tế. Nhu cầu điện đang tăng nhanh do công nghiệp hóa, đô thị hóa và sự phát triển của các nguồn điện tái tạo như điện gió, điện mặt trời. Khi nguồn điện tăng lên, lưới điện cũng phải nâng cấp tương ứng để tránh tình trạng quá tải hoặc mất ổn định. GE Vernova cho rằng HVDC có thể hỗ trợ Việt Nam trong bài toán truyền điện từ Bắc vào Nam. Đây là vấn đề đã được nhắc đến nhiều năm, vì nguồn điện và nhu cầu tiêu thụ giữa các vùng không luôn nằm cùng một chỗ. Công ty nói Chính phủ Việt Nam đã xác định 2-3 dự án HVDC để truyền tải điện liên vùng. Vì vậy, nhà máy ở Hải Phòng có thể trở thành nơi cung cấp thiết bị cho những dự án đó trong tương lai. GE Vernova cũng lý giải vì sao họ chọn Việt Nam. Công ty đã có mặt tại Việt Nam từ năm 1993 và hiện có hơn 1.000 nhân viên, chủ yếu trong lĩnh vực điện gió và điện lực.

Theo hãng, các thiết bị của họ hiện đang hỗ trợ tới 30% nhu cầu điện của Việt Nam. Việt Nam còn được đánh giá cao nhờ vị trí địa lý. Hải Phòng có cảng biển, thuận tiện vận chuyển hàng hóa, lại nằm ở khu vực trung tâm của Đông Nam Á. Với một ngành cần xuất nhập khẩu thiết bị lớn như điện lực, đây là lợi thế đáng kể. Một cách nhìn khác là GE Vernova không chỉ chọn Việt Nam vì thị trường nội địa, mà còn vì khả năng làm “cửa ngõ” cho khu vực. Khi một nhà máy có thể vừa phục vụ trong nước vừa xuất khẩu ra ngoài, giá trị của nó sẽ lớn hơn nhiều. Ông Philippe Piron cho rằng Việt Nam có thể trở thành điểm tựa công nghiệp quan trọng của GE Vernova ở châu Á. “Điểm tựa công nghiệp” ở đây có thể hiểu là nơi đặt nền tảng sản xuất và vận hành cho cả khu vực. Điều này không chỉ bao gồm máy móc. Nhà máy còn có các hoạt động kỹ thuật, quản lý dự án, chuỗi cung ứng và dịch vụ sau bán hàng.

Nếu làm tốt, Hải Phòng có thể trở thành trung tâm công nghiệp quan trọng của hãng trong khu vực. Một lợi ích khác là việc làm. GE Vernova dự kiến nhà máy sẽ có khoảng 450 việc làm trực tiếp vào năm 2030, và phần lớn sẽ tuyển tại địa phương. Ngoài ra còn có thêm việc làm gián tiếp từ các nhà cung cấp, dịch vụ vận tải, hậu cần và nhiều ngành liên quan.

• Tăng cơ hội việc làm cho lao động địa phương.
• Mở rộng hệ sinh thái nhà cung cấp trong nước.
• Tăng năng lực sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Việt Nam.
• Hỗ trợ các dự án nâng cấp lưới điện trong nước.
• Tăng khả năng xuất khẩu sang các thị trường khác.

GE Vernova cũng cho biết nếu nhà máy ở Hải Phòng vận hành tốt, họ có thể xem xét mở rộng thêm trong tương lai. Việc mở rộng có thể theo hướng tích hợp thêm các thiết bị khác hoặc phát triển hệ sinh thái nhà cung cấp tại Việt Nam. Điều này cho thấy dự án không được nhìn như một khoản đầu tư ngắn hạn. Nó là bước khởi đầu cho khả năng xây dựng chuỗi sản xuất dài hơn, sâu hơn tại Việt Nam nếu thị trường và năng lực vận hành đáp ứng kỳ vọng. Hiện ngoài dự án Hải Phòng, GE Vernova còn có Trung tâm dịch vụ Phú Mỹ và Nhà máy sản xuất lò hơi thu hồi nhiệt HRSG ở Dung Quất. Các cơ sở này đã là một phần trong mạng lưới sản xuất và sửa chữa toàn cầu của tập đoàn. Nói ngắn gọn, GE Vernova đang tăng hiện diện tại Việt Nam theo hướng lâu dài.

Họ không chỉ bán thiết bị hay tham gia dự án đơn lẻ, mà muốn xây dựng một nền tảng sản xuất và dịch vụ có thể phục vụ cả trong nước lẫn quốc tế. Bối cảnh rộng hơn là nhu cầu điện khí hóa trên toàn cầu đang tăng. “Điện khí hóa” có thể hiểu đơn giản là việc nhiều hoạt động trong đời sống và sản xuất ngày càng dùng điện nhiều hơn, từ nhà máy, giao thông đến hạ tầng đô thị. Khi điện trở thành hạ tầng cốt lõi, các hệ thống truyền tải và phân phối cũng phải hiện đại hơn. Vì vậy, khoản đầu tư ở Hải Phòng không chỉ là câu chuyện của riêng một nhà máy. Nó phản ánh xu hướng các tập đoàn công nghiệp lớn tìm nơi có thị trường tăng trưởng, vị trí thuận lợi và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Insight giúp bạn nắm đúng điều quan trọng mà không phải đọc một bài dài nhiều thuật ngữ. Với các tin kinh doanh, công nghệ hay chính sách, phần khó nhất thường không phải là “có gì mới”, mà là “điều đó có nghĩa gì với mình”. Insight chọn cách viết ngắn, rõ và dễ hiểu để bạn nhìn ra ngay bản chất của vấn đề. Khi đọc tóm tắt trên Insight, bạn tiết kiệm thời gian vì không phải lướt qua những đoạn dài, số liệu rối hay thuật ngữ chuyên ngành khó nhớ. Bạn cũng đỡ bị nhiễu bởi các chi tiết phụ, chỉ tập trung vào ý chính, tác động thực tế và bối cảnh cần biết. Ngoài ra, Insight giúp bạn hiểu nhanh hơn mà vẫn đúng. Các khái niệm như HVDC, FACTS hay chuỗi cung ứng được diễn giải bằng ngôn ngữ đời thường, nên người không làm trong ngành vẫn theo kịp. Điều này rất hữu ích nếu bạn cần cập nhật tin tức để làm việc, học tập hoặc đơn giản là muốn hiểu chuyện gì đang diễn ra mà không mất quá nhiều thời gian.