Từ 23h khuya 19-3: Xăng RON95-III tăng hơn 5.100 đồng/lít; dầu hỏa tă?

• Từ 23h ngày 19-3, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng mạnh.
• Xăng RON95-III tăng hơn 5.100 đồng mỗi lít, lên tối đa 30.690 đồng/lít.
• Dầu hỏa tăng gần 9.000 đồng mỗi lít, là mặt hàng tăng mạnh nhất lần này.
• Liên bộ Công Thương - Tài chính tiếp tục dùng quỹ bình ổn để kìm bớt mức tăng.
• Giá trong nước tăng theo biến động của giá xăng dầu thế giới những ngày gần đây.

Từ 23h ngày 19-3, người dân và doanh nghiệp sẽ phải mua xăng dầu với mức giá mới, trong đó nhiều mặt hàng tăng khá mạnh. Đây là lần điều chỉnh đáng chú ý vì mức tăng trải rộng ở hầu hết các loại nhiên liệu phổ biến. Theo công bố điều hành giá, xăng E5RON92 được bán không cao hơn 27.177 đồng/lít, tăng 4.673 đồng/lít. Xăng RON95-III lên tối đa 30.690 đồng/lít, tăng 5.115 đồng/lít. Dầu diesel 0.05S tăng 6.395 đồng/lít, lên 33.420 đồng/lít. Mặt hàng tăng mạnh nhất là dầu hỏa, với mức tăng 8.994 đồng/lít, lên 35.926 đồng/lít. Dầu mazut cũng tăng, nhưng tính theo kilogram, lên 22.189 đồng/kg, tăng 3.528 đồng/kg. Để hiểu đơn giản, có thể xem giá xăng dầu trong nước là mức giá được Nhà nước điều chỉnh định kỳ theo biến động của thị trường thế giới. Khi giá nguồn cung quốc tế tăng mạnh, giá bán trong nước thường chịu tác động theo, dù mức tăng có thể được “hãm” lại bằng quỹ bình ổn. Quỹ bình ổn giá xăng dầu là một khoản tiền được dùng như “bộ đệm” để giảm sốc cho giá bán lẻ.

Khi giá thế giới tăng nhanh, cơ quan điều hành có thể trích quỹ này ra để tránh việc giá trong nước tăng quá đột ngột. Trong kỳ điều hành lần này, mức chi quỹ được áp dụng ở mức từ 3.000 đến 4.000 đồng mỗi lít hoặc mỗi kilogram, tùy mặt hàng. Điều đó giúp giá bán lẻ không tăng còn mạnh hơn nữa.

Nếu giá thế giới tăng rất cao, Nhà nước bù một phần để người mua không phải chịu toàn bộ mức tăng ngay lập tức. Tuy nhiên, quỹ bình ổn không làm cho giá đứng yên mãi; nó chỉ giúp giảm bớt biên độ tăng trong ngắn hạn. Một điểm đáng chú ý là giá xăng dầu trong nước đã có nhiều kỳ điều hành biến động liên tiếp trước đó. Có những kỳ giữ nguyên, nhưng xu hướng chung gần đây vẫn là tăng do giá thế giới liên tục đảo chiều mạnh. Nguyên nhân chính nằm ở diễn biến thị trường năng lượng toàn cầu. Giá xăng dầu thành phẩm trên thế giới thời gian gần đây tăng giảm thất thường, nhưng xu hướng tăng chiếm ưu thế, khiến giá cơ sở trong nước bị đẩy lên. Bộ Công Thương cho biết việc điều hành lần này được thực hiện cùng Bộ Tài chính, dựa trên nguyên tắc thị trường nhưng có sự quản lý của Nhà nước. Nói dễ hiểu hơn, giá không hoàn toàn thả nổi, mà vẫn được can thiệp để tránh gây xáo trộn lớn cho nền kinh tế và đời sống người dân.

Trong các cuộc họp gần đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu không để thiếu xăng dầu trong bất cứ trường hợp nào. Tức là ưu tiên hàng đầu là đảm bảo nguồn cung luôn có hàng, không để đứt gãy. Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng yêu cầu xử lý nghiêm tình trạng găm hàng, nâng giá hoặc lợi dụng chính sách để trục lợi. Đây là những hành vi có thể làm thị trường rối loạn và khiến người tiêu dùng chịu thiệt. Ngoài điều hành giá, Chính phủ còn yêu cầu rà soát các loại thuế, phí, lệ phí liên quan đến xăng dầu để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Việc này được yêu cầu trình trước ngày 20-3. Để người đọc dễ nắm hơn, có thể tóm tắt các điểm chính của kỳ điều chỉnh này như sau:

• Xăng RON95-III tăng hơn 5.100 đồng/lít.
• Dầu hỏa tăng gần 9.000 đồng/lít, mức tăng mạnh nhất.
• Dầu diesel và xăng E5RON92 cũng đều tăng đáng kể.
• Quỹ bình ổn tiếp tục được dùng để giảm áp lực tăng giá.
• Giá trong nước phản ánh đà tăng của thị trường quốc tế.

Với người tiêu dùng, tác động sẽ thấy rõ nhất ở chi phí đi lại và sinh hoạt. Giá xăng tăng thường kéo theo một loạt chi phí khác tăng theo, nhất là vận tải, hàng hóa và một số dịch vụ thiết yếu. Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là đơn vị vận tải, sản xuất hoặc kinh doanh hàng hóa cần nhiều nhiên liệu, đợt tăng này có thể làm chi phí đầu vào cao hơn. Khi chi phí đầu vào tăng, doanh nghiệp thường phải tính lại giá bán hoặc cắt giảm một phần lợi nhuận. Nhìn rộng hơn, những đợt điều chỉnh như thế này cho thấy giá xăng dầu trong nước vẫn phụ thuộc khá nhiều vào biến động quốc tế. Khi thị trường thế giới bất ổn, người mua trong nước cũng khó tránh khỏi tác động. Để dễ theo dõi, có thể hiểu các loại nhiên liệu trong bài như sau:

• Xăng: dùng chủ yếu cho xe máy, ô tô con và nhiều phương tiện cá nhân.
• Dầu diesel: thường dùng cho xe tải, xe khách, tàu thuyền và máy móc.
• Dầu hỏa: hay dùng cho một số thiết bị đốt, sưởi hoặc mục đích công nghiệp nhất định.
• Dầu mazut: là loại dầu nặng, chủ yếu phục vụ công nghiệp và các lò đốt.

Việc điều chỉnh giá lần này cũng cho thấy cơ quan quản lý đang cố cân bằng giữa hai mục tiêu: giữ giá không tăng quá sốc và vẫn phản ánh đúng xu hướng thị trường. Nếu giữ giá quá lâu trong khi giá thế giới tăng mạnh, quỹ bình ổn sẽ bị bào mòn nhanh. Ngược lại, nếu tăng ngay toàn bộ, người dân và doanh nghiệp sẽ chịu áp lực lớn hơn. Trong bối cảnh đó, quỹ bình ổn giống như một khoản dự phòng dùng để “chia đều cú sốc” theo thời gian. Nhưng về lâu dài, công cụ này chỉ hỗ trợ chứ không thể thay thế hoàn toàn việc giá thị trường lên xuống. Nếu nhìn theo chuỗi điều hành gần đây, có thể thấy giá xăng dầu đang ở vùng nhạy cảm. Chỉ cần giá quốc tế tiếp tục biến động mạnh, các kỳ điều chỉnh sau rất có thể vẫn còn thay đổi đáng kể. Tóm lại, đợt tăng giá từ tối 19-3 là kết quả của áp lực từ thị trường xăng dầu thế giới, cộng với việc cơ quan quản lý phải cân đối nhiều mục tiêu cùng lúc.

Người dân sẽ cảm nhận rõ hơn ở chi tiêu hằng ngày, còn doanh nghiệp sẽ phải tính lại chi phí vận hành và giá bán.

Đọc tin nhanh trên Insight giúp bạn nắm ý chính mà không phải đi qua cả bài dài với nhiều chi tiết lặp lại. Với những tin như giá xăng dầu, chỉ vài phút là bạn biết ngay mức tăng là bao nhiêu, mặt hàng nào tăng mạnh và tác động ra sao. Insight cũng giúp lọc bớt phần nhiễu, giữ lại thông tin quan trọng nhất theo cách dễ hiểu hơn. Thay vì phải tự tách số liệu, thuật ngữ và phần giải thích từ bài gốc, bạn có thể đọc một bản tóm tắt rõ ràng, ngắn gọn và đủ ý. Với người bận rộn, đây là cách tiết kiệm thời gian rất thực tế. Bạn vẫn nắm được bức tranh chính để theo dõi thị trường, lên kế hoạch chi tiêu hoặc trao đổi với người khác mà không cần đọc hết bài báo dài.