Mark Zuckerberg tạo 'tác nhân CEO' hỗ trợ chính mình có gì mới?

• Mark Zuckerberg được cho là đang thử một “tác nhân CEO” để hỗ trợ chính công việc của mình.
• “Tác nhân” ở đây hiểu đơn giản là một trợ lý AI có thể tự tìm thông tin và làm vài việc thay con người.
• Meta chưa xác nhận chi tiết, nhưng công ty đang đẩy mạnh dùng AI trong nội bộ.
• Nhân viên Meta cũng đã có các công cụ AI riêng để tra cứu dữ liệu, viết, và hỗ trợ quyết định.
• Việc này cho thấy Meta muốn biến AI thành công cụ làm việc hằng ngày, không chỉ là sản phẩm để bán ra ngoài.

Mark Zuckerberg, CEO của Meta, được cho là đang dùng một công cụ AI nội bộ giống như “trợ lý riêng cho sếp”. Theo các nguồn tin mà Wall Street Journal trích dẫn, công cụ này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, nhưng đã được dùng để hỗ trợ một số việc quản lý. Hiểu đơn giản, đây không phải là một “con robot CEO” thay thế ông Zuckerberg. Nó giống một trợ lý thông minh hơn: có thể tìm thông tin nhanh, trả lời những câu hỏi thường phải hỏi qua nhiều người, hoặc gom dữ liệu từ nhiều nguồn để ông nắm vấn đề nhanh hơn. Điểm đáng chú ý là Meta không chỉ làm AI cho người dùng bên ngoài. Công ty đang đem AI vào cách làm việc bên trong tổ chức, từ cấp lãnh đạo đến nhân viên bình thường. Điều này cho thấy Meta muốn AI trở thành một phần của quy trình làm việc hằng ngày.

Mỗi người có thể có một “bản sao trí tuệ” hỗ trợ mình xử lý việc lặp lại, tra cứu thông tin và sắp xếp công việc. Con người vẫn ra quyết định cuối cùng, còn AI làm phần “chạy việc” tốn thời gian. Theo Financial Times, việc Zuckerberg tự dùng công cụ AI không gây bất ngờ. Từ lâu, ông đã nhiều lần nói rằng Meta sẽ đưa trí tuệ nhân tạo vào sâu hơn trong công việc nội bộ, thay vì chỉ xem AI là một sản phẩm công nghệ bên ngoài. Hồi tháng 1, Zuckerberg nói Meta đang theo đuổi hướng “AI native”. Cụm này có thể hiểu là hệ thống được thiết kế sẵn để mỗi nhân viên có AI hỗ trợ riêng, giúp làm việc nhanh hơn và giảm phụ thuộc vào các tầng quản lý trung gian. Nói ngắn gọn, thay vì mọi việc phải đi qua nhiều lớp người, AI có thể giúp nhân viên lấy thông tin, kiểm tra dữ liệu và phối hợp nhanh hơn. Với lãnh đạo như Zuckerberg, điều đó có nghĩa là ông có thể tiếp cận thông tin mà không cần đợi báo cáo dài dòng.

Meta cũng đang áp dụng AI ở nhiều mức độ khác nhau trong công ty. Reuters cho biết nhân viên hiện có thể dùng một tác nhân tên My Claw để truy cập dữ liệu và trao đổi công việc nội bộ. Ngoài ra còn có các hệ thống khác như Second Brain. Tên gọi nghe có vẻ “khoa học viễn tưởng”, nhưng bản chất khá dễ hiểu: nó giống một “chánh văn phòng AI” có thể sắp xếp tài liệu, tìm dự án liên quan và hỗ trợ người dùng ra quyết định. Một số nhân viên còn có AI Agent cá nhân của riêng mình. Những công cụ này thậm chí có thể “nói chuyện” với nhau trong các nhóm chat nội bộ, để phối hợp nhiệm vụ hoặc chuyển thông tin qua lại. Một số khái niệm công nghệ trong câu chuyện này có thể hiểu rất đơn giản:

• “Tác nhân AI” là một chương trình có thể tự làm vài việc thay người, như tìm dữ liệu, tổng hợp nội dung hoặc đề xuất bước tiếp theo.
• “AI native” là cách làm việc được thiết kế ngay từ đầu để AI tham gia, thay vì gắn AI vào sau cho có.
• “Chánh văn phòng AI” là cách ví von cho một trợ lý số chuyên xử lý tài liệu, lịch trình và thông tin.
• “Siêu trí tuệ” là mục tiêu dài hạn về AI rất mạnh, có thể làm được nhiều việc trí óc phức tạp, nhưng hiện vẫn là khái niệm đang theo đuổi chứ chưa phải thực tế hoàn chỉnh.

Không khí bên trong Meta gần đây được mô tả là khá sôi động. Business Insider dẫn nguồn nội bộ cho biết tinh thần làm việc ở công ty có phần giống thời đầu Facebook, khi khẩu hiệu “move fast and break things” lại được nhắc đến nhiều.

Làm nhanh, thử nhanh, chấp nhận sửa sai nhanh. Với Meta hiện tại, tinh thần đó đang được áp vào AI, từ cách thử sản phẩm đến cách nhân viên học và dùng công cụ mới. Nhân viên Meta được cho là tích cực chia sẻ mẹo dùng AI trong các nhóm chat nội bộ. Họ cũng tham gia hackathon, các buổi đào tạo AI và tự xây công cụ riêng để tăng hiệu quả công việc. Ở đây, “hackathon” chỉ là một cuộc thi hoặc buổi làm việc cường độ cao, nơi mọi người cùng nghĩ ý tưởng và làm nguyên mẫu công cụ trong thời gian ngắn. Mục tiêu không phải làm cho đẹp, mà là làm ra thứ dùng được nhanh nhất có thể. Một điểm đáng chú ý khác là việc dùng AI giờ đây đã trở thành một phần trong cách đánh giá hiệu suất ở Meta. Điều này có nghĩa là biết dùng AI tốt không còn là “điểm cộng”, mà có thể dần trở thành kỹ năng cần có.

Các công ty không chỉ bán AI cho người khác, mà còn dùng AI để tái cấu trúc chính cách họ vận hành. Nói cách khác, AI không chỉ là sản phẩm, mà đang thành công cụ tăng năng suất nội bộ. Tuy vậy, bức tranh không chỉ toàn màu hồng. Giữa tháng 3, Reuters cho biết Meta đang tính cắt giảm nhân sự quy mô lớn, có thể ảnh hưởng tới khoảng 20% lực lượng lao động. Mục tiêu được nhắc đến là cân đối chi phí khi công ty phải đầu tư rất mạnh cho hạ tầng AI. Cần hiểu rõ rằng đây mới là kế hoạch được cân nhắc, chưa phải quyết định cuối cùng về thời điểm và quy mô. Tính đến hết năm 2025, Meta có gần 79.000 nhân viên, nên bất kỳ đợt cắt giảm nào cũng sẽ có ảnh hưởng rất lớn. Meta từng nhiều lần cắt giảm nhân sự trước đây. Cuối năm 2022, công ty sa thải 11.000 người, tương đương 13% lực lượng lao động lúc đó, rồi vài tháng sau tiếp tục cắt thêm 10.000 việc làm.

Dồn lực cho AI, giảm những phần không còn hiệu quả, và cố gắng làm nhiều hơn với ít người hơn. Trong bối cảnh đó, việc Zuckerberg tự dùng một “tác nhân CEO” cũng là cách ông thể hiện niềm tin vào chính hướng đi này. Năm ngoái, Zuckerberg tập trung mạnh hơn vào AI tạo sinh, tức là loại AI có thể tạo ra văn bản, hình ảnh, mã lệnh hoặc nội dung mới. Để thu hút các nhà nghiên cứu hàng đầu, Meta còn đưa ra các gói đãi ngộ rất lớn, có thể lên đến hàng trăm triệu USD trong bốn năm. Mục tiêu cuối cùng của Meta là xây đội ngũ phát triển “siêu trí tuệ”. Đây là cách nói về thế hệ AI cực kỳ mạnh, có khả năng vượt xa các mô hình hiện nay ở nhiều tác vụ trí óc. Gần đây, Meta cũng mua lại Moltbook, một nền tảng mạng xã hội được thiết kế cho các tác nhân AI. Trước đó, công ty cũng được cho là đã chi ít nhất 2 tỷ USD để mua startup AI Trung Quốc Manus.

Những thương vụ này cho thấy Meta không chỉ muốn làm AI trong phòng lab. Công ty đang xây cả hệ sinh thái để AI có thể hoạt động như một “người dùng” hoặc một “nhân viên số” trong môi trường số.

• Lớp thứ nhất là một lãnh đạo công nghệ bắt đầu dùng AI để hỗ trợ công việc cá nhân.
• Lớp thứ hai là doanh nghiệp đang biến AI thành công cụ nội bộ cho cả tổ chức.
• Lớp thứ ba là xu hướng lớn hơn: con người sẽ làm việc cạnh một trợ lý AI ngày càng biết nhiều và làm được nhiều hơn.

Dù vậy, cần giữ kỳ vọng thực tế. AI hiện vẫn là công cụ hỗ trợ, không phải “người thay thế” hoàn chỉnh. Nó có thể giúp tìm nhanh, tóm tắt nhanh, sắp xếp nhanh, nhưng quyết định cuối cùng vẫn cần con người chịu trách nhiệm. Trong trường hợp của Zuckerberg, “tác nhân CEO” không phải để thay ông ngồi ghế lãnh đạo. Nó giống một lớp hỗ trợ giúp ông bớt tốn thời gian vào việc lọc thông tin, để tập trung vào quyết định quan trọng hơn. Và nếu Meta thật sự đẩy mô hình này đi xa, thì điều đó cũng cho thấy một tương lai khá rõ: mỗi người lao động có thể sẽ có một AI riêng để làm phần việc lặp lại, còn bản thân họ tập trung vào tư duy, sáng tạo và ra quyết định.

Đọc tin công nghệ gốc thường mất thời gian vì có nhiều thuật ngữ, nhiều nguồn trích dẫn và nhiều chi tiết dễ làm người đọc “lạc” vào tiểu tiết. Insight giúp gom những gì quan trọng nhất vào một bài ngắn, để bạn nắm ý chính trong vài phút. Lợi ích lớn nhất là tiết kiệm thời gian mà vẫn hiểu đúng. Thay vì phải đọc cả bài dài, bạn chỉ cần quét phần tóm tắt là đã biết ai làm gì, việc đó có ý nghĩa gì và vì sao nó đáng chú ý. Insight cũng giúp lọc bớt nhiễu. Chúng tôi không cố làm tin trở nên kịch tính, mà tập trung giải thích rõ ràng bằng ngôn ngữ dễ hiểu, nhất là với những người không làm trong ngành công nghệ. Ngoài ra, cách viết ngắn, chia đoạn rõ và có bullet giúp bạn đọc trên điện thoại rất nhanh. Bạn có thể hiểu nội dung cốt lõi ngay cả khi đang bận, nhưng vẫn đủ thông tin để theo dõi xu hướng quan trọng của công nghệ và kinh doanh.