ESG năm 2026 có "dễ thở" hơn cho doanh nghiệp Việt, nhất là nhóm sản xuất?

Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc triển khai các chính sách liên quan đến ESG (Environmental, Social, Governance) trên phạm vi toàn cầu, trong đó có tác động rõ nét đến doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là nhóm ngành sản xuất. Trước đây, các quy định về ESG thường được áp dụng một cách nghiêm ngặt, khiến nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực lớn về chi phí và thay đổi quy trình sản xuất để đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và xã hội. Tuy nhiên, trong năm 2026, xu hướng chính sách ESG có sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực và thị trường. Một số quốc gia và khu vực đã bắt đầu nới lỏng một số quy định nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu ảnh hưởng bởi nhiều biến động như lạm phát, gián đoạn chuỗi cung ứng và khủng hoảng năng lượng. Mặc dù vậy, áp lực từ phía thị trường và các nhà đầu tư về phát triển kinh tế xanh, bền vững vẫn không hề giảm mà còn có xu hướng gia tăng. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp, nhất là trong lĩnh vực sản xuất, vẫn phải liên tục đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường để duy trì khả năng cạnh tranh và thu hút đầu tư.

Sự phân hóa trong chính sách ESG năm 2026 trở nên đặc biệt quan trọng bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược phát triển và khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Việt Nam, với vai trò là một trong những trung tâm sản xuất lớn của khu vực Đông Nam Á, đang đứng trước thách thức lớn khi các đối tác thương mại quốc tế ngày càng yêu cầu cao về tiêu chuẩn bền vững. Việc một số thị trường nới lỏng quy định ESG có thể giúp giảm bớt gánh nặng chi phí và thủ tục hành chính cho doanh nghiệp trong ngắn hạn, tạo điều kiện thuận lợi để họ tập trung vào phục hồi sản xuất và mở rộng kinh doanh. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra câu hỏi về việc liệu doanh nghiệp có tận dụng được cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững hay chỉ đơn thuần là tận dụng sự nới lỏng để trì hoãn cải tiến. Bên cạnh đó, áp lực từ thị trường và nhà đầu tư về phát triển kinh tế xanh vẫn tiếp tục gia tăng, đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược dài hạn và đầu tư bài bản vào công nghệ sạch, quản trị doanh nghiệp minh bạch và trách nhiệm xã hội. Đây là một thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao vị thế trên trường quốc tế, đồng thời góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.

Từ những diễn biến trong năm 2026, có thể nhận thấy rằng ESG không còn là một xu hướng nhất thời mà đã trở thành một yếu tố cốt lõi trong chiến lược phát triển doanh nghiệp hiện đại. Việc một số thị trường nới lỏng quy định không đồng nghĩa với việc giảm tầm quan trọng của ESG, mà ngược lại, doanh nghiệp cần nhìn nhận đây là thời điểm để củng cố nền tảng phát triển bền vững một cách bài bản hơn. Đối với nhóm doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam, điều này có nghĩa là cần phải tận dụng sự linh hoạt trong chính sách để đầu tư vào đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và nguyên vật liệu, đồng thời xây dựng hệ thống quản trị minh bạch và trách nhiệm xã hội rõ ràng. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần chủ động thích ứng với các yêu cầu ESG ngày càng khắt khe từ các thị trường xuất khẩu lớn như châu Âu, Mỹ, nơi mà tiêu chuẩn về môi trường và xã hội vẫn tiếp tục được nâng cao. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn đầu tư quốc tế, nâng cao uy tín thương hiệu và tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn. Tóm lại, ESG năm 2026 là một thách thức nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tái cấu trúc và phát triển theo hướng xanh, sạch và có trách nhiệm hơn.

Nhóm đối tượng cần đặc biệt quan tâm đến những biến động trong chính sách ESG năm 2026 là các nhà quản lý doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất – ngành chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Việt Nam và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các tiêu chuẩn ESG. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư trong và ngoài nước cũng cần theo dõi sát sao để đánh giá mức độ rủi ro và cơ hội đầu tư vào các doanh nghiệp có chiến lược phát triển bền vững rõ ràng. Các cơ quan quản lý nhà nước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng khung pháp lý phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đồng thời đảm bảo các mục tiêu về bảo vệ môi trường và phát triển xã hội. Ngoài ra, các tổ chức tư vấn, chuyên gia về ESG và phát triển bền vững cũng cần cập nhật liên tục thông tin để hỗ trợ doanh nghiệp trong việc điều chỉnh chiến lược và thực thi các tiêu chuẩn mới. Cuối cùng, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường cũng là một lực lượng thúc đẩy doanh nghiệp phải cải thiện các tiêu chí ESG để đáp ứng nhu cầu thị trường. Như vậy, ESG không chỉ là vấn đề nội bộ của doanh nghiệp mà còn là một chủ đề mang tính liên ngành, liên kết chặt chẽ giữa các bên trong chuỗi giá trị kinh tế – xã hội.